https://www.neakriti.gr/article/kriti/lasithi/1539225/to-thauma-tis-kritikis-diatrofis/

 

Πόσο ωφέλιμη είναι η νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας που διανύουμε τώρα την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή

 Την περασμένη Δευτέρα 18 Μαρτίου 2019 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, στη Λέσχη Αρχιμαγείρων Κρήτης, μέσα σε μια κατάμεστη αίθουσα από σπουδαστές και επαγγελματίες του χώρου το βιωματικό σεμινάριο του Δρ. Χημείας κ. Ιωάννη Τσαγκατάκη «Η κρητική διατροφή: Επιστήμη και γαστρονομία», που στρέφεται πάντα προς το ευρύ κοινό, με στόχο να το ευαισθητοποιήσει προς μια σωστή διατροφή, δηλαδή τη μια και μοναδική Κρητική διατροφή.

«Το σεμινάριο όπως υποδηλώνει ο τίτλος του, άγγιξε σε λίγο σχετικά χρόνο, όλες τις πτυχές της Κρητική διατροφής. Πρώτα παρουσίασε τα θρεπτικά συστατικά, μια γνώση που πρέπει να κατέχουν όλοι, γιατί αποτελούν τη βάση για την κατανόηση αυτών των συστατικών που δίνουν υπεραξία στα αγνά τρόφιμά μας, με τα αντιοξειδωτικά, τις φυτικές ίνες, τις πρωτεΐνες, τους υδατάνθρακες, τα λιπίδια, τις βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία», μας λέει ο κ. Γιάννης Τσαγκατάκης.

Ποιες οι

Στη συνέχεια αναπτύχθηκε το σπουδαιότερο ίσως κομμάτι: οι ομάδες τροφίμων με σήμα κατατεθέν το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, φυσικά, που κατέχει πολλά μετάλλια λόγω των ισχυρισμών υγείας και διατροφής από την ευρωπαϊκή Ανώτατη Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA):

«Οι πολυφαινόλες του ελαιόλαδου συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες. Αντικαθιστώντας τα κορεσμένα λίπη της διατροφής με ακόρεστα συνεισφέρει η κρητική γαστρονομία, στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων της χοληστερόλης στο αίμα», σημειώνει ο κ. Τσαγκατάκης.

«Αυτές οι πληροφορίες, είναι επιτακτική ανάγκη να αναγράφονται σε όλες τις ετικέτες ελαιολάδου όπως κάνουν άλλες λιπαρές ύλες για επάλειψη αλλά δυστυχώς υπάρχει άγνοια. Η ποικιλία των κρητικών τροφίμων είναι ανεξάντλητη, γαλακτοκομικά προϊόντα, φρούτα, άγρια χόρτα, «μαύρο» ψωμί και γουλίδια από αντικριστό κατσίκι. Δε θα πρέπει να παραλείψουμε τα βότανα, το μέλι, τα μανιτάρια, το κρασί, η ρακή και τόσα άλλα», προσθέτει ο κ. Τσαγκατάκης.

Η ζωή στην Κρήτη με το μοναδικό τρόπο της είναι 365 μέρες το χρόνο διακοπές: ονομαστικές εορτές, τελετές (γάμοι βαφτίσια ακόμη και αυτό το μνημόσυνο), πνευματική ζωή (σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του, τον πλησίον και το Θεό), προσευχή, Θεία Μετάληψη, περιβάλλον (αέρας, θάλασσα, βουνό, καιρικές συνθήκες).

Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας που διανύουμε τώρα την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή με τις 180 - 200 μέρες το χρόνο αποχή από το κρέας και τα γαλακτοκομικά. Μάλιστα παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο του κ. Γιάννη Τσαγκατάκη «Η ορθόδοξη νηστεία: ένα πνευματικό και διατροφικό θαύμα».

Όλα αυτά αποτέλεσαν το πρώτο κομμάτι του σεμιναρίου. Το δεύτερο μέρος επεφύλαξε στους παρευρισκόμενους μία «έκπληξη». Ήταν η σύνταξη του κρητικού διαιτολογίου από τους ίδιους σύμφωνα με τη φιλοσοφία του κ. Γιάννη Τσαγκατάκη «6 στις 6».

Τέλος η συζήτηση έφθασε στο επίμαχο μέρος: μεσογειακή ή κρητική διατροφή;

«Στο σεμινάριο αποδείχτηκε περίτρανα ότι η κρητική διατροφή, είναι το μοναδικό και παγκόσμιο μοντέλο της σωστής διατροφής και πρέπει όλοι να γνωρίζουμε τη «μελέτη των 7 χωρών», ενώ πρέπει να απορρίψουμε ακόμα και αυτά τα υβρίδια, όπως για παράδειγμα την επινόηση, μεσογειακή διατροφή», τόνισε ο κ. Τσαγκατάκης.

Το σεμινάριο του κ. Γιάννη Τσαγκατάκη (επιστημονικού υπεύθυνου της Λέσχης Αρχιμαγείρων) είχε μεγάλη επιτυχία και συνοδεύτηκε με ένα θερμό χειροκρότημα που γέμισε τον εισηγητή με ικανοποίηση και θάρρος για την περαιτέρω διάδοση του θαύματός μας, δηλαδή της μοναδικής κρητικής διατροφής.

Published in Διατροφή
Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2019 21:41

Τα παιδιά και οι φίλοι τους τα φρούτα!

Ιεραπετρίτες αποκαλύπτουν τα «μυστικά» για να φάνε φρούτα τα παιδιά!

 

Πως θα κάνετε τα παιδιά σας να τρώνε φρούτα;

 

Δύο γνωστοί Ιεραπετρίτες, ειδικοί στον τομέα της υγιεινής διατροφής, επιχειρούν να μάθουν στους γονείς και κυρίως και στα ίδια τα παιδιά, τρόπους και μυστικά, που θα βοηθήσουν στην υιοθέτηση της συνήθειας κατανάλωσης περισσότερων φρούτων, από τις πιο μικρές ηλικίες, και συνεπώς στο κτίσιμο ενός υγιούς οργανισμού.

Πρόκειται για τον κ. Γιάννη Τσαγκατάκη, διδάκτορα Χημείας και προπαιδευτή Κρητικής διατροφής, και τον κ. Πανταζή Σιμόπουλο, σεφ και μέλος της Ελληνικής Ακαδημίας Αρχιμαγείρων και της Ελληνικής Ακαδημίας Γαστρονομίας.

«Όλοι πλέον γνωρίζουμε τις καταπληκτικές ιδιότητες των φρούτων που δίνουν πάμπολλα θρεπτικά συστατικά με κορυφαία τα αντιοξειδωτικά χωρίς να υστερούν σε φυτικές ίνες , οι οποίες αποτελούν το οπλοστάσιο της πέψης. Οι φυτικές στερόλες και στανόνες που περιέχουν τα φρούτα, αποτελούν τα υποκατάστατα της χοληστερίνης. Δεν ξεχνάμε βέβαια τις βιταμίνες με κυριότερη τη βιταμίνη C, τα μέταλλα, το κάλιο που αποτελεί τον ρυθμιστή της λειτουργίας των κυττάρων και τα απαραίτητα για τον οργανισμό ιχνοστοιχεία χρώμιο και μαγγάνιο. Δυστυχώς είναι σύνηθες φαινόμενο, τα παιδιά να μην τρώνε φρούτα.

 

Για αυτό το λόγο σκεφτήκαμε να δημιουργήσουμε μια μεγάλη λίστα συμβουλών που απευθύνεται σε γονείς κυρίως και πιστεύουμε ότι κάποιοι τρόποι θα πιάνουν καθημερινά», αναφέρει ο κ. Γιάννης Τσαγκατάκης.

Ποια είναι, όμως, τα «μυστικά»;

  1. Δώστε επιλογές στα παιδιά, αυτό ή αυτό ή το άλλο.
  2. Ρωτήστε τα πιο είναι το καλύτερο φρούτο τους.
  3. Φτιάξτε μαζί τους ένα χυμό, με ηλεκτρικό πορτοκαλοστίφτη, που δεν κοστίζει περισσότερο από 15 ευρώ.
  4. Πηγαίνετε μαζί με τα παιδιά σας και ψωνίστε φρούτα από τη λαϊκή, το μανάβικο, η το σούπερ μάρκετ.
  5. Εκπαιδεύστε τα να καθαρίζουν μόνα τους τα φρούτα (μήλο, πορτοκάλι, ρόδι, ακτινίδι κ.λπ.)
  6. Βάλτε χρώμα στο τραπέζι του φαγητού τους με ποικιλία φρούτων.
  7. Τοποθετήστε τα φρούτα σε μια φρουτιέρα πάνω στον πάγκο της κουζίνας ή στο τραπέζι σας, ώστε να τα βλέπουν καθημερινά. Κάποτε θα απλώσουν το χέρι τους να τα γευτούν.
  8. Φτιάξτε μαζί τους γιαουρτοχυμό, το γνωστό και αγαπημένο στα παιδιά σμούθι.
  9. Δώστε τους όταν ψωνίζετε στην αγορά να πληρώσουν μόνα τους τα φρούτα που διάλεξαν.
  10. Προτιμήστε στην αρχή φρούτα που δε θέλουν ιδιαίτερο καθάρισμα, όπως κεράσια, βερίκοκα, σταφύλια, μανταρίνια, μπανάνες κ.λπ.
  11. Βάλτε τα παιδιά να πλένουν μόνα τους τα φρούτα που θέλουν να γευτούν.
  12. Μιλήστε τους για το κάθε φρούτο και για τη διατροφική του αξία.
  13. Φτιάξτε τους μια λαχταριστή πολύχρωμη φρουτοσαλάτα.
  14. Βάζετε πολλά φρούτα στο ψυγείο σας, να τα βλέπουν κάθε φορά που ανοίγουν την πόρτα του, για να πάρουν κάτι.
  15. Δοκιμάστε να τους μάθετε και τα εξωτικά φρούτα.
  16. Μιλήστε τους για τα θρεπτικά συστατικά όλων των φρούτων.
  17. Ζωγραφίστε μαζί με τα παιδιά σας τα φρούτα που έχετε πάνω στο τραπέζι σας.
  18. Γίνετε εσείς το καλό παράδειγμα, καταναλώνοντας μπροστά στα παιδιά σας καθημερινά, διάφορα φρούτα εποχής.
  19. Καθαρίστε μπροστά στα παιδιά σας ανανά που τους κάνει εντύπωση η διαδικασία.
  20. Δώστε τους εναλλακτικές μορφές φρούτων, όπως είναι τα αποξηραμένα, η μαρμελάδα, το γλυκό του κουταλιού και η κομπόστα.
  21. Συνδυάστε τα φρούτα, όπως για παράδειγμα το καρπούζι, με άλλα τρόφιμα όπως το τυρί.

Μερικά ακόμη «μυστικά», σύμφωνα με τον κ. Σιμόπουλο, είναι τα εξής:

  1. Δημιουργείστε σνακ για το σχολείο και δώστε τα στα παιδιά σας.
  2. Μάθετε στα γεύματα της κάθε ημέρας να προσθέτετε και τα απαραίτητα φρούτα.
  3. Χρειαζόμαστε μικροί και μεγάλοι για να έχουμε καλή υγεία 4 - 5 φρούτα την ημέρα.
  4. Φτιάξτε εντυπωσιακά σουβλάκια με φρούτα και σοκολάτα. Είναι κάτι στο οποίο κανένα παιδί δεν αντιστέκεται.
  5. Φτιάξτε γλυκά με φρούτα, όπως π.χ. μηλόπιτα.

Συνταγή για σμούθι με μπανάνες ή φράουλα

Το σημείο κλειδί για όλους τους διατροφικούς τρόπους που δίνουν οι ειδικοί και για τα άλλα όχι τόσο ευχάριστα τρόφιμα των παιδιών που συνήθως αποφεύγουν να τρώνε , όπως π.χ. τα όσπρια, τα λαχανικά, το ψάρι, είναι οι παρασκευές και το μαγείρεμα.

Και για του λόγου το αληθές, ένα σμούθι που προτείνει ο σεφ κ. Πανταζής Σιμόπουλος θα μπορούσε να αγαπηθεί ευκολότερα από τα παιδιά!

Η συνταγή για σμούθι με υπαίθρια κρητική μπανάνα Άρβης ή με κρητικές φράουλες, όταν είναι στην εποχή τους:

ΥΛΙΚΑ:

  • 125γρ κατσικίσιο γιαούρτι (μισό κεσεδάκι)
  • 3 πορτοκάλια για το χυμό τους
  • 1 μπανάνα ή 5 μεγάλες φράουλες
  • 1 κουταλιά μέλι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:

Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα ραβδομπλέντερ και τα δουλεύουμε για να γίνουν ένας ωραίος χυλός.

Σερβίρουμε και απολαμβάνουμε ένα πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και βιταμίνες πρωινό.

 

Καλή επιτυχία!

 

Ιωάννης Τσαγκατάκης

Διδάκτορας Χημείας

Προπαιδευτής Κρητικής Διατροφής

Πανταζής Σιμόπουλος, Σεφ, Μέλος της Ελληνικής Ακαδημίας Αρχιμαγείρων και Ελληνικής Ακαδημίας Γαστρονομίας

 http://www.radiovereniki.gr/

Published in Διατροφή
Παρασκευή, 28 Δεκεμβρίου 2018 11:28

Το γουρουνάκι των Χριστουγέννων

«Ναι» στα κορεσμένα λιπαρά με κρητική διατροφή τα Χριστούγεννα:

Το γουρουνάκι στο τραπέζι μας!

Ιωάννης Τσαγκατάκης

Διδάκτορας Χημείας

Προπαιδευτής Κρητικής Διατροφής

Η συντήρηση των τροφίμων είναι μια διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου. Δε μπορούσε να έχει τροφή (τη βρίσκει στη φύση) σε όλες τις περιόδους του χρόνου και έμαθε να την αποθηκεύει σε μορφή επεξεργασμένων τροφίμων για την επιβίωσή του. Όμως δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι τα επεξεργασμένα αυτά τρόφιμα παρείχαν και γευστικές απολαύσεις. Έτσι μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο ο κρητικός του 1960 έφτιαχνε στην περίοδο των Χριστουγέννων και για τους δύο παραπάνω λόγους μοναδικά εδέσματα που παρέμεναν συντηρημένα και αναλλοίωτα ίσως και μέχρι την αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής.

Ιδιαίτερη θέση σε αυτή τη γιορτινή περίοδο είχε ο χοίρος. Όλες οι οικογένειες είχαν το δικό τους χοίρο που τον εξέτρεφαν από το Αύγουστο. Όταν έφτανε λοιπόν η μεγάλη εορτή μας σε όλες τις «γειτονιές εγρηκούνταν φωνές» αλλά και «μουγκρές στους στάβλους» ενώ από την άλλη τα «σιδεροτσίκαλα» έπαιρναν στην κυριολεξία φωτιά για να βράσουν τα σφαγμένα ζωντανά. Τα παραπάνω παρουσιάζονται σε πολύ όμορφους στίχους στην κρητική διάλεκτο από τον δικό μας ποιητή τον Κωστή Φραγκούλη.

Ας δούμε όμως τώρα ποια είναι αυτά τα εκλεκτά τρόφιμα που έφτιαχναν και κατανάλωναν οι κρητικοί όχι μόνο τότε αλλά και σήμερα στα χωριά μας ενώ κάποια από αυτά μπορούν να βρεθούν και στον κρεοπώλη της γειτονιάς μας. Έτσι κυρίαρχη θέση στο χριστουγεννιάτικο και εορταστικό τραπέζι έχουν τα τρόφιμα: το κρητικό χωριάτικο λουκάνικο, το απάκι, τα σύγλινα, η πηκτή και οι ομαθιές.

Το κρητικό χωριάτικο λουκάνικο είναι ένα μοναδικό στην παρασκευή τρόφιμο με μια ανεπανάληπτη «γλυκιά» γεύση στο στόμα μας. Η παρασκευή του όπως μόλις αναφέρθηκε  είναι μοναδική γιατί συνδυάζει τρεις επιστημονικές μεθόδους συντήρησης. Αυτές είναι το κάπνισμα, το αλάτισμα και η οξίνιση (με το ξύδι) που το προστατεύουν από την αλλοίωσή του από τους επικίνδυνους μικροοργανισμούς που θα είχαν σαν αποτέλεσμα πιθανή τροφική δηλητηρίαση. Χαρακτηριστικό αυτής της τριπλής προστασίας είναι η διατήρησή τόσο στα σπίτια όσο και στα σημεία πώλησής τους και εκτός ψυγείου παρά το γεγονός ότι γίνεται η χρήση άψητου κρέατος στο ιδιαίτερο αυτό προϊόν. Το αλάτισμα απορροφάει την υγρασία σε τέτοιο βαθμό που σκοτώνει τα μικρόβια. Το ξίδι που χρησιμοποιείται σε αναλογία με το κρέας 1:2 μειώνει το pH του (δείκτης οξύτητας) σε 3-4 όπου επίσης δεν επιβιώνουν τα μικρόβια. Τέλος το κάπνισμα είναι, όπως και το αλάτι, αφυδατικό αλλά ταυτόχρονα προσφέρει μοναδική γεύση μιας και γίνεται στο τζάκι (ή σήμερα με επαγγελματικούς κλιβάνους) με τη χρήση των  μοναδικών αρωματικών φυτών της Κρήτης. Για την παρασκευή του γεμίζεται το λεπτό έντερο του χοίρου  με κομματάκια κρέας (σε παραλλαγή με κιμά) αλλά και λίγο λίπος για ιδιαίτερη νοστιμιά. Τρώγεται κυρίως ως συνοδευτικό.

Το απάκι αποτελεί τη δεύτερη διατροφική επιλογή χοιρινού κρέατος τα Χριστούγεννα και είναι διαδεδομένο σε όλη την Κρήτη. Έχει την προέλευσή του από τα μακρινά βυζαντινά χρόνια και ήταν πολύ δημοφιλές όπως αναφέρεται σε παλαιϊνά ποιήματα: « … εις του πατρός μου το κελλίν ακρόπαστον απάκιν σύμπλευρον εμαγείρευον …» ή αλλού:

«Πόσες φορές λουκάνικο
κι απάκια κρεμασμένα
και σαλιτζούνια θαυμαστά
και μοσχομυρισμένα»

Να σημειωθεί ότι είναι από καθαρό ψαχνό χωρίς λίπος χοιρινό κρέας που για την παρασκευή του αφήνεται 4-5 μέρες στο ξίδι που όπως είπαμε προηγούμενα αποτελεί αντιμικροβιακό παράγοντα μαζί και πάλι με τη χρήση αλατιού και του υποχρεωτικού καπνίσματος στο τζάκι σε ύψος μισού μέτρου από τη φωτιά στη στάχτη της οποίας έχουν θάψει αρωματικά φυτά όπως φασκομηλιά, δάφνη, ρίγανη κ.ά.  Αποτελεί εκλεκτό μεζέ που γίνεται ακόμη και ομελέτα γεγονός που αποτελεί διατροφική πρωτοτυπία μιας και τα δύο υλικά ανήκουν στην ίδια ομάδα τροφίμων. 

Τα σύγλινα αποτελούν ένα ιδιαίτερο έδεσμα με χαρακτηριστικό τρόπο συντήρησης που θυμίζει διατροφή βόρειων ευρωπαϊκών αλλά και ρωσικών χωρών. Φτιάχνονταν με απλό ψήσιμο μικρών σχετικά κομματιών κρέατος, τόσο ώστε να μη μείνει νερό στην ανοικτή κατσαρόλα. Στη συνέχεια τοποθετούνταν κατά πατωσές μέσα σε κουρούπι απ’ όπου παίρνει και το όνομα «κουρουπιαστό». Η συντήρηση επιτυγχάνονταν με προσθήκη λιωμένου λαρδιού ή στην κρητική διάλεκτο γλίνα (χοιρινό λίπος) το οποίο χυνόταν στο κουρούπι και όταν έπηζε γέμιζε  όλα τα κενά με λίπος. Αυτό το λίπος φουλ στα «κακά» κορεσμένα λιπαρά δεν αποτελεί αρεστό μεζέ για τα μικρόβια γεγονός που θα το έκανε να καταναλωθεί ακόμη και μετά από ένα χρόνο, αν δεν εξαφανιζόταν από τα εκλεκτικά κρητικά στόματα στο μεταξύ.

Μας έμειναν δύο ακόμη χοιρινές λιχουδιές μαγειρεμένες με πρωτότυπους παραδοσιακούς τρόπους. Η πηκτή διατηρεί στην κρητική διάλεκτο και την λατινογενή ονομασία, τσιλαδιά. Παρασκευάζεται από βραστή γουρουνοκεφαλή και χοιρινά ποδαράκια που κόβονται σε μικρά κομμάτια και τοποθετούνται σε κουζινικό σκεύος ίσως κάποιο πήλινο. Σε αυτό προστίθεται και χυμός εσπεριδοειδών (πορτοκάλι, λεμόνι, νεράντζι). Η πρωτοτυπία αυτού του εδέσματος – θα χαρακτηριζόταν διαφορετικά ανθυγιεινό - είναι ότι μετά το βράσιμο και κατά την ελάττωση της θερμοκρασίας περιβάλλοντος το λίπος κορυφώνεται και απομακρύνεται στο μεγαλύτερο μέρος του (μικρή ποσότητα συνεισφέρει στη γεύση). Το ζουμί που μένει είναι γεμάτο θρεπτική πρωτεΐνη που μετουσιώνεται και πήζει (ζελατινοποιείται) κατά την ψύξη στο ψυγείο.

Το τελευταίο παρασκεύασμα αυτής της αναφοράς στην χριστουγεννιάτικη κρητική διατροφή είναι οι ομαθιές που προέρχονται από τα πανάρχαια χρόνια και το όνομά τους προέρχεται από τη λέξη «αιματίαι» δηλαδή παρασκευάσματα με αίμα, συνήθεια όμως που εγκαταλείφθηκε με το χρόνο. Είναι γεμιστό παχύ έντερο χοίρου με κομματάκια του συκωτιού του, ρύζι και χόντρο (αλεσμένο σιτάρι). Το κύριο γευστικό χαρακτηριστικό τους είναι η γεύση που προσφέρει το κύμινο (εννοείται ότι χρησιμοποιείται και πιπέρι).

Ας δούμε το θέμα διατροφικά όσο βέβαια μας επιτρέπουν οι γνώσεις μας. Το κρέας και ιδιαίτερο το χοιρινό περιέχει πολλά κορεσμένα λιπαρά που κατηγορούνται δικαίως ή αδίκως για την αύξηση της «κακής» χοληστερόλης  με ταυτόχρονη μικρή μείωση της «καλής». Έτσι η διατροφή με τα παραπάνω τρόφιμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, όπως προαναφέρθηκε για τα σύγλινα ανθυγιεινή. Καθημερινά όμως δικαιούμαστε κορεσμένα 7-10 % επί των συνολικών ενεργειακών αναγκών με τα συνολικά λιπαρά  να φτάνουν το 30%, που συμπληρώνονται στην κρητική με το ελαιόλαδο με τα υγιεινά μονοακόρεστα λιπαρά. Προσωπική μου άποψη είναι ότι η κρητική διατροφή βρίσκει τις τέλειες αναλογίες για αυτά, δηλαδή τα κορεσμένα, τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα.

Για να δούμε όμως και άλλες πτυχές της κρητικής διατροφής σε αυτά τα θέματα   ενθυμούμενοι ότι η κρητική διατροφή των προγόνων μας του 1960 αποτελεί σήμερα το πρότυπο για τη σωστή διατροφή και παρά τις δυτικόφερτες παρεμβάσεις, δε λείπει σήμερα από τα χωριά και τις μικρές πολιτείες μας. Σε αυτή όλα έχουν τη λογική τους. Πρώτα απ’ όλα θα αναφερθούμε στη τεσσαρακονταήμερη νηστεία της ορθόδοξης εκκλησίας που προηγείται των Χριστουγέννων στην οποία οι χριστιανοί δεν έτρωγαν κρέας και άλλα ζωικά τρόφιμα και κατά συνέπεια κορεσμένα λιπαρά. Μετά τα Χριστούγεννα η περίοδος μέχρι και τις 4 Ιανουαρίου ονομάζεται δωδεκαήμερο και έχουμε κατάλυση εις πάντα δηλαδή λήψη κρέατος ακόμη και την  Τετάρτη και την Παρασκευή που κατά τη διάρκεια της νηστείας είχαν άλαδο (δηλαδή ούτε αυτό το ελαιόλαδο). Οπότε οι κρητικοί αυτήν την περίοδο δικαιούνταν αυτών των γευστικών, χωρίς να αποσιωπώνται οι διατροφικές ανάγκες, απολαύσεων με την ευλογία της εκκλησίας. Από την άλλη ο καιρός κρύωνε οπότε η λήψη αυτών των λιπαρών τροφίμων βοηθούσε στη φυσική καταπολέμηση του ψύχους. Τρίτον ο κρητικός εργαζόταν σκληρά χειρωνακτικά έχοντας αυτή την περίοδο το μάζεμα των ελιών για την παρασκευή του θησαυρού τους, του ελαιολάδου. Έτσι χρειάζονταν «γρήγορες» θερμίδες αλλά και τρόφιμα εύκολα στη χρήση τους όπως τα λουκάνικα και τα απάκια. Τέλος οι κρητικοί ήταν μεγάλοι γλεντζέδες και αυτές οι διατροφικές δραστηριότητες τόσο στην παρασκευή όσο και στην κατανάλωση αυτών των τροφίμων ευνοούσαν τις οικογενειακές μαζώξεις, έτσι ώστε οι κρητικοί να απολαμβάνουν με μοναδικό τρόπο τη ζωή.

Εδώ κλείνει η αναφορά στο γουρουνάκι των Χριστουγέννων που μας προσφέρει πολύτιμες γευστικές και διατροφικές εμπειρίες ακόμη και με κορεσμένα λιπαρά. Δεν έχω άλλο επίλογο γι’ αυτό το άρθρο. Θα ήθελα όμως να πω ότι ειλικρινά προβληματίστηκα τι χρόνο να χρησιμοποιήσω παρελθόν, παρόν ή μέλλον. Οι φιλόλογοι θα με μαλώσουν ότι τα έμπλεξα. Όμως η πραγματικότητα είναι ωμή: εγκαταλείπουμε την κρητική διατροφή ιδιαίτερα στις μεγαλουπόλεις. Από την άλλη ο ρομαντισμός μου αν θέλετε δε με αφήνει να το παραδεκτώ. Έτσι παραμέρισα το παρελθόν, μίλησα και στον ενεστώτα ελπίζοντας ότι το τότε θα έρθει στο σήμερα, ώστε να κάνουμε διατροφική επένδυση για το μέλλον.

Πηγές

  1. Μαρία και Νίκος Ψιλάκης, Κρητική Παραδοσιακή Κουζίνα, εκδ. Καρμάνωρ, 2001.
  2. Σύγλινα, http://www.rnews.gr/el/news.php?n=1163
  3. Τσιλαδιά, η πηχτή της Κρήτης, http://cretangastronomy.blogspot.gr/2010/12/blog-post_27.html
  4. Σύγλινα, http://cretangastronomy.blogspot.gr/2012/01/blog-post_02.html
  5. Ομαθιές, http://syntages.nets.gr/sintages-mageirikis
  6. Το στρατηγείο του Βενιζέλου, http://partetavouna.blogspot.gr/2013/01/blog-post_11.html
  7. Καπνιστά, ξυδάτα κρητικά λουκάνικα, http://www.tlife.gr/RecipeView/FN/0-25-655.html
Published in Διατροφή
  1. Νηστέψτε Τετάρτη και Παρασκευή και τις διατεταγμένες νηστείες του έτους
  2. Μαγειρέψτε με άπειρους τρόπους τα άλλα (νηστίσιμα) τρόφιμα
  3. Προετοιμάστε και φάτε όσπρια
  4. Μάθετε πως καλύπτουμε σίδηρο, B12, ασβέστιο
  5. Μην προτιμάτε προϊόντα σόγιας
  6. Φτιάξτε τα αγαπημένα φαγητά με έλλειψη κρέατος (μακαρόνια με μανιτάρια αντί αλλαντικό)
  7. Φτιάξτε πίτσα μαργαρίτα χωρίς τυρί με λαχανικά
  8. Συνειδητοποιείστε το πλήθος και την ποικιλία ψαριών και θαλασσινών
  9. Τρώμε ωμά φρούτα και λαχανικά
  10. Μην καταναλώνετε πολύ μαύρη σοκολάτα και προτιμείστε την 70% σε κακάο
Published in Διατροφή
  1. Ελέγχουμε το κόστος των νηστίσιμων τροφίμων
  2. Τρώμε νηστίσιμο τυρί μόνο στα ενδιάμεσα ή απλά ένα τοστ (ξηροφαγία)
  3. Δίνουμε ένα πολύ μικρό χαρτζιλίκι 1€ οπότε δεν αγοράζει τουλάχιστον τα ενεργειακά ποτά
  4. Δημιουργούμε οικογενειακά γεύματα ρυθμίζοντας τα προγράμματα της οικογένειας
  5. Τρώμε σε όλα τα κύρια γεύματα σαλάτα
  6. Δίνουμε επιλογές αυτό ή αυτό;
  7. Κάνουμε πνευματική ζωή (σχέση με το Θεό)
  8. Εξηγείστε γιατί δεν είναι σωστή η μεγάλη κατανάλωση κρέατος
  9. Μάθετε για τα κορεσμένα λιπαρά
  10. Τρώτε ψάρι και θαλασσινά
Published in Διατροφή

Η νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι αποδεδειγμένα το κρυφό χαρακτηριστικό της Κρητικής διατροφής σύμφωνα με έγκριτη μελέτη του καθηγητή Αντώνη Καφάτου που παρατίθεται . Από την άλλη τα παιδιά της Κρήτης είναι υπέρβαρα και παχύσαρκα 28% και 13% αντίστοιχα. Με βάση αυτές δε θα μπορούσε να λείψει και το ερώτημα αν πρέπει τα παιδιά να νηστεύουν. Σήμερα όμως αυτό είναι η επιτακτικότερη ανάγκη μιας και οδηγεί στην απόρριψη του junk food. Έτσι σκεφτήκαμε μια σειρά από νηστίσιμες συμβουλές- τρόπους (σε 5 μέρη) να ωθήσουμε τους γονείς, τους δασκάλους και τα παιδιά σε αυτό το διατροφικό θησαυρό.

Η νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας

Published in Διατροφή
Παρασκευή, 05 Οκτωβρίου 2018 20:47

Το κρητικό χωριάτικο κοτόπουλο

Τα 6 «ευ» του κρητικού κοτόπουλου: εύγεστο, εύτιμο, εύπεπτο, ευπαρουσίαστο, ευμαγείρευτο, ευμεταχείριστο. Και απίθανος παίκτης; Το ψητό στο φούρνο με πατάτες!

Πέμπτη, 04 Οκτωβρίου 2018 16:42

Κρητικό Κατσικάκι Οφτό

Καταστρώνω τη συνταγή της εβδομάδας κάθε Κυριακή μαγειρεύοντας μια άγνωστη από τον "Κρήτη: αστρονομικό περίπλου» www.cretangastronomy.gr κρητικό κατσικάκι οφτό

Τετάρτη, 03 Οκτωβρίου 2018 19:24

Παιδιά και Κρητική Σαλάτα

Ωθώ τα παιδιά μου να δημιουργήσουν υπέροχες σαλάτες κρητικών τροφίμων: ωμό σταμναγκάθι, ξινομηζύθρα, μπουκιές, ρόδια, καρύδια και λαδόξυδο (6 στις 6 ομάδες τροφίμων)

Δευτέρα, 01 Οκτωβρίου 2018 22:26

Μανιτάρια πλευρώτους

Τα θρεπτικά κρητικά μανιτάρια πλευρώτους στο πιάτο μας ως  ένας πολυτάλαντος διατροφικός παίκτης. Μαγειρεύω τηγανητά, ομελέτα, πανέ, στο φούρνο και μανιταρόπιτα